مرجع حسابداری صنعتی (هزینه )

[طیبه شاهی]

کایزن : بهبود مستمر امور

                ایمایی کسی که اصطلاح کایزن را در سال 1986 ارائه داد . آن را به عنوان مداخله همه افراد – 

       مدیریت ارشد. مدیران میانی .کارگران- برای بهبود وپیشرفت تعریف میکند کایزن به مفهوم بهسازی  و

       بهبود مستمر بر سه بعد استوار است :

•   بالا بردن کیفیت محصولات و خدمات
•   به صفر رسانیدن ضایعات
•   تامین رضایت مشتری

      به منظور دست یابی به این اهداف  همه اعضای سازمان باید در مورد بهینه سازی مستمر در خود

     احساس  تعهد نمایند.

      در فلسفه کایزن  به رضایت مشتری توجه خاصی  می شود و فرض را برآن می گذارد که تمام فعالیت ها   

      وبهبودها باید به رضایت مشتری منجر گردد . برای دستیابی  به این هدف از روشهای سه گانه زیر

      استفاده   می شود که به مثلث جوران معروف است :

1-   کنترل کیفیت

2-   بهبود کیفیت


3-   تضمین کیفیت

کایزن  روی تغییرات  تدریجی در فرآیندها تاکید دارد  و در مقایسه با دیگر روش ها  بسیار کم هزینه

است . اما در مجموع  به تحولات شگرفی می انجامد . فلسفه کایزن بر این اصل استوار است که شیوه

زندگی انسان – شغلی. اجتماعی . خانوادگی می باید پیوسته بهبود یابد . پیام استراتژی کایزن را می توان

در این جمله خلاصه کرد :

" حتی یک روز  را نیز نباید بدون ایجاد نوعی بهبود در یکی از بخش های شرکت یا سازمان سپری کرد".

مدیریت از دو عنصر " نگهداری " و " بهبود" تشکیل شده است . نگهداری  به فعالیت های تداوم بخش

استانداردهای موجود در تکنولوژی . مدیریت و غیره اطلاق می شود. بهبود نیز به تدابیری اطلاق می

شود که برای بهبود  این استانداردها به کار گرفته می شود . از طرفی بهبود شامل کایزن و نوآوری

است.

کایزن به اصطلاحات جزئی به عمل آمده در وضع موجود از طریق تلاش های بی وقفه مربوط است و

نوآوری به اصلاحات کلی ناشی از سرمایه گذاری وسیع در تکنولوژی اطلاق می گردد. می توان عنوان

کرد که رضایت خاطر دشمن شماره یک کایزن است .

اعتقاد به اصلاح و بهسازی  در عمق جان ژاپنی ها ریشه دوانیده است  و این باور را می توان در ضرب

المثل سالخوردگان ژاپنی یافت که میگویند: اگر شخصی  را بعد از سه روز دیدید باید به دقت بررسی

کنید که در این مدت چه تغییراتی در او بوجودآمده است .

این گفته بر این مطلب تاکید دارد که هر شخصی در هر لحظه باید تغییر و البته بهبود یابد.


کایزن وکنترل کیفیت جامع (TQM )

کنترل کیفیت جامع  شامل فعالیت های سازمان داده شده  کایزن است  که با مشارکت کلیه کارکنان شرکت

 ودر سطحی فرگیر و گسترده درپی بهبود مستمر عملکرد شرکت در تمامی بخش ها و قسمت های

مختلف کاری است .

کنترل کیفیت جامع جنبشی است که بر بهسازی عملکرد مدیریت تمرکز یافته  و شامل موارد زیر است :

1-   تضمین کیفیت

2-   کاهش هزینه ها

3-   حفظ سهم از بازار

4-   رعایت دقیق برنامه زمانی تحویل کالا

5-   افزایش ایمنی

6-   ساخت تولیدات جدید

7-   افزایش بهره وری

8-   مدیریت عرضه کالا و محصولات


برای تحقق کنترل کیفیت جامع  به ابزارهایی نیاز است که اغلب آن را ابزار هفت گانه می نامند.


کایزن وسیستم پیشنهادات :

این سیستم بر این اصل استوار است که اغلب پیشنهادهای سازنده از بطن کارگرانی برخواهد خواست  که

در گیر فعالیت در کارخانه می باشند و مشکلات را نیز از نزدیک لمس کرده باشند.

ويژگي مهم اين فعاليت افزايش سطح استانداردها به واسطه اجراي پيشنهادهاي رسيده است و استاندارد

جديدي كه با ميل و اراده پيشنهاد خود كارگر به وجود آمده بوسيله خود او رعايت و مورد توجه خاص

قرار ميگيرد . در اين سيستم هم از نيروي فكري  و هم  از نيروي بدني كارگر استفاده مي شود در انديشه

 كايزني .
 در وهله اول نتيجه اقتصادي پيشنهادات از اهميت چنداني برخوردار نيست بلكه تاكيد بر سود ناشي
 

از تقويت روحيه مشاركتي سازنده كاركنان است .

كايزن در برابر نوآوري

قبله گاه مديريت غربي نوآوري و جهش هاي بزرگ است . نوآوري به دگرگوني هاي عمده در زمينه

پيشرفت هاي تكنولوژي يا مفاهيم جديد مديريتي يا شيوه توليد اطلاق مي گرددو پديده اي آني است . در

مقابل كايزن ژاپني . پيشرفتي مداوم بي وقفه و آرام است . كايزن همچون بستري است كه تغييرات اندك

ومداوم را در خود پرورش مي دهد .

 البته كايزن نوآوري را رد نمي كند بلكه آن را تعديل و تكميل مي نمايد.

نمودار زير ويژگي هاي اصلي اين دوشيوه را با هم مقايسه ميكند :

   كايزن   نو آوري
1- تاثير   بلندمدت وبادوام ولي غير مهيج   كوتاه مدت ولي مهيج
2-سرعت   گام هاي كوچك   گام هاي بلند
3-دوره   مداوم و طولاني   متناوب وكوتاه
4- تغيير   تدريجي و پيوسته   ناگهاني و با نوسان
5- مشاركت   فراگير   تعدادی نخبه
6- روش   نگهداري و بهبود   از رده خارج کردن و دوباره سازی
7- نيازهاي اصلي   سرمايه گذاري كم وتلاش بي وقفه   سرمایه گذاری و تلاش اندک
8- جهت تلاش ها   مردم   تکنولوژی
9- مزيت   مناسب براي اقتصاد كم رشد   مناسب برای اقتصاد بارشد سریع
10- تفكر   روندگرا   نتیجه گرا





كايزن وهزينه يابي

هزينه يابي كايزني  يعني حفظ سطوح هزينه فعلي براي توليد محصولات در جريان ساخت و انجام كار

 سيستماتيك براي كاهش  مستمر هزينه ها تا سطح مطلوب وهدف آن پيگيري سر سختانه فعاليت هاي

كاهش هزينه در تمام مراحل ساخت و به منظور كمك به حداقل كردن فاصله بين سودهدف وسود تخيني

است اين رويكرد  هم از نظر مفهومي و هم از منظر روش اجرا با مديريت هزينه كه در سيستم هزينه

يابي استاندارد اعمال مي شود متفاوت است.

دونوع هزينه يابي كايزني كلي وجود دارد كه هر كدام به زير بخش هايي قابل تفكيك است :

الف-هزينه يابي كايزني در سطح شركت

ب- هزينه يابي كايزني براي محصول مشخص

اصولا" بايد گفت كه ثبات و ماندگاري در صحنه رقابت و بازرگاني نيازمند اصلاحات پيگير و هميشگي

است.
مراحل اجراي طرح كايزن به شرح زير است :

1-   شناخت مشكلات و وضع موجود

2-   چاره جویی


3-   تجزیه وتحلیل مشکل

4-   ردیابی یا مشخص نمودن علل مشکل


5-   پیش بینی و مشخص نمودن تدابیر لازم

6-   به اجرا در آوردن راه حل


7-   ارزیابی نتایج