سازه های فلزی ، بتنی ، چوبی

[حمید رستمی]

انواع ترک در بتن  ‏

            


در اینجا ترکهایی که در نتیجه اعمال بار اضافی بوجود می آیند ، مورد نظر نیست و تنها ‏ترکهای وابسته به خصوصیات ذاتی بتن مورد بررسی قرار می گیرند‎ .
‎
این نوع ترکها به سه دسته ترکهای خمیری ، ترکهای حرارتی سنین اولیه ، و ترکهای ‏جمع شدگی ناشی از خشک شدن تقسیم می شوند‎ .
ترکهای خمیری قبل از سخت شدن بتن ( بین یک تا هشت ساعت بعد از ریختن ) ‏تشکیل می شوند و به صورت ترکهای جمع شدگی خمیری ( با ترکهای جمع شدگی ‏ناشی از خشک شدن متفاوت است ) و ترکهای نشست خمیری می باشند که برای ‏کاهش وقوع آن، می توان از افزودنیهای هوازا جهت آب انداختگی استفاده کرد و یا اینکه ‏پوشش میلگردهای بالایی را افزایش داد‎ .
‎
ترکهای نشست خمیری را می توان با مرتعش نمودن مجدد بتن در زمان مناسب نیز از ‏بین برد ‏‎.
زمان مناسب آخرین زمان ممکنی است که می توان لرزاننده ( ویبراتور ) را در داخل بتن ‏نمود و بدون به جای گذاشتن اثر قابل توجهی ، از بتن بیرون کشید ‏‎.
ترکهای حرارتی سنین اولیه نیز زمانی ایجاد می شوند که بدلیل وجود موانعی ، نشست ‏بتن در ضمن آب انداختگی ، غیر یکنواخت می باشد‎ .
این غیر یکنواختی ممکن است در نتیجه وجود آرماتورهای قوی و یا حتی عمق غیر ‏یکنواخت بتن ریخته شده باشد‎ . 
همانگونه که قبلا" اشاره شد ، در قطعات بزرگ ، تفاوت جمع شدگی بین سطح و ‏قسمتهای داخلی بتن باعث ایجاد ایجاد تنشهای کششی در سطح می شود که توسط ‏قسمتهای داخلی مقید شده اند و در نتیجه ترکهای جمع شدگی ناشی از خشک شدن ‏ایجاد می شوند ‏‎.
این نوع ترکها هفته ها تا ماهها طول می کشد تا ایجاد شوند . ممکن است در اثر قیود ‏خارجی که توسط قسمتهای دیگر یا زیر اساس اعمال می شود نیز پدید آیند ‏‎.
‎
بهترین روش جلوگیری از ترکهای جمع شدگی ناشی از خشک شدن ، کاهش میزان ‏جمع شدگی می باشد‎ .
‎
بعلاوه نگهداری کافی برای افزایش مقاومت کششی بتن به همراه حذف قیدهای ‏خارجی یا پیش بینی اتصالات تغییر شکل پذیر ، از اقدامات اساسی جهت کاهش میزان ‏ترک خوردگی می باشند‎ .
با قرار دادن آرماتورها در نزدیکترین موقعیت نسبت به سطح ، ضمن در نظر داشتن ‏حداقل پوشش ، می توان عرض ترکهای جمع شدگی را کنترل نمود . یکی از شکلهای ‏ترک خوردگی ناشی از خشک شدن ، تشکیل ترکهای ریز سطحی ‏‎( Crazing ) ‎در ‏دیوارها و دالها می باشد که اگر لایه سطحی بتن دارای مقدار آب بیشتری نسبت به ‏قسمتهای داخلی باشد ، ایجاد می شوند‎ .
‎
ترکهای ریز سطحی معمولا" زودتر از ترکهای جمع شدگی ناشی از خشک شدن پدید ‏می آیند‎ .
‎
برگرفته از تکنولوژی بتن پرفسور نویل