بخش آزاد ، سرگرمی و مثبت اندیشی

[حمید رستمی]

واحد تومان از کجا آمده ؟ ‏‎
واحد پول کشور *ایران‎* ‎بر مبنای } دینار{ بنا شده. دینار، واحد قدیمی پول روم و بعد امپراتوری روم ‏شرقی بود و «دیناریوس» خوانده می شد یک دیناریوس روم شرقی برابر با یک سکه نقره بود که وزنش ‏در مواقع مختلف فرق می کرد‎. 
‎
این واحد پول بعد از فتح اراضی روم شرقی به دست مسلمانان، از طرف آن ها به عنوان نام واحد پول ‏انتخاب شد و تبدیل شد به دیناری که امروزه هم در کشورهای عربی از آن استفاده می شود‎. 
‎
به همین ترتیب، سلطنت ها و حکومتهای ایرانی هم از دینار استفاده می کردند. اما به تدریج، در نتیجه ‏تورم و بی ارزش شدن پول، احتیاج به واحدهای پولی بزرگتر پیش آمد. این واحدها همه بر مبنای دینار بنا ‏شده بودند‎. 
اولین واحد پولی، سکه صد دینار (صنار) بود که توسط سلطان محمود غزنوی ضرب شد و به اسم » ‏محمودی « نامیده می شد. در همان زمان، شاهان سامانی ماورالنهر، سکه های نقره پنجاه دیناری ضرب ‏کردند که }شاهی { نامیده می شد‎. ‎در حقیقت، یک شاهی، نصف یک محمودی یا به عبارت دیگر، یک ‏محمودی، دو شاهی بود‎. 
تا زمانی که سکه های نقره ؛ مورد استفاده، شاهی و محمودی بودند‎. 
واحدهای دیگری مثل ( قران) (هزار دینار) و تومان (10000) دینار، فقط واحد محاسبه بودند و عملاً هیچ ‏سکه ای به نام قران یا تومان ضرب نمی شد (کلمه تومان از لفظ مغولی تومان به معنی ده هزار است.) ‏نمونه اش را در منصب «تومان باشی» می شود دید : فرمانده ده هزار نفر‎. 
در دوره صفوی، شاه عباس شروع به ضرب یک سکه کرد به ارزش 200 دینار یا دو محمودی. این سکه به ‏‏» عباسی « معروف شد و بسیار مورد استفاده قرار گرفت. در همین زمان، به علت رابطه پرتغال با ایران، ‏سکه های پرتغالی در ایران رایج شد این سکه ها ‏‎}‎رئال { نام داشتند ) که هنوز هم واحد پول بعضی از ‏مستعمرات سابق پرتغال، مثل برزیل است) این واحد پول، بر مبنای وزنش، مطابق 1175 دینار گرفته شد ‏و در ایران به این اندازه خریده می شد‎. 
سکه رئال پرتغال در ایران به عنوان ریال رواج پیدا کرد به این ترتیب دولت ایران دست به ضرب سکه های ‏ریال زد که برای مبالغ بالا به کار می رفت. در اواخر قرن هجدهم میلادی، نادرشاه افشار هم یک نوع ‏سکه به ارزش 500 دینار ضرب کرد که به اسم خودش» نادری «خوانده می شد. اما خیلی زود در فرهنگ ‏عام به جای لفظ نادری، استفاده از لفظ » ده شاهی « ) شاهی= پنجاه دینار: 500 دینار= ده شاهی‎) ‎رواج پیدا کرد‎. 
در طول سلطنت قاجار، سکه های مورد استفاده در ایران، شاهی، صنار، عباسی، و ده شاهی بودند، و ‏در اواخر دوره قاجار، سکه های هزار دیناری و دوهزار دیناری هم ضرب شدند)یک قرانی و }دوزاری (.{ در ‏ابتدای سلطنت پهلوی برای یکدست شدن واحد پول ایران، سکه های ریال بجای 1175 دینار به مبلغ ‏‏1000 دینار‎ ( ‎مطابق قران) کاهش داده شدند و واحد پول » ریال « نام گرفت. در همان دوران پهلوی هم ‏بعد از تورمهای اقتصادی مختلف و رواج پول کاغذی، اسکناسهای پنج ریالی و ده ریالی ‏‎(‎یک تومانی) چاپ ‏شدند. تومان به عنوان واژه‌ای که امروز کاربردی بیشتر از ریال، واحد پول رسمی دارد، از واژه ترکی به ‏معنای ده‌هزار وارد زبان فارسی شده است. تومان تا پیش از 1310 واحد پولی معادل با 10000 دینار بوده ‏است. پیش از آن ، ‌حدفاصل سال‌های 1798 تا 1825 میلادی تومان واحدی معادل 8 ریال بوده‌ است، که ‏هر ریال خود معادل 1250 دینار می‌بوده‎. 
در این دوران یک قران واحدی برابر 1000 دینار یا یک دهم تومان بود. اما پس از سال‌ 1932 میلادی، 1310 ‏هجری شمسی هر تومان با 10 ریال معادل شد و از آن پس *تومان* ، عملا واحد پول غیر رسمی در ‏زندگی روزمره ایرانیان شد‎.‎
iiiWe.com

محمد مسقطیان ‏

[سعدی مومیوند]

خیلی جالب بود

دست شما درد نکنه برای من که سوال بود این تومان از کجا اومده
موفق باشید